Zasady rozliczania prosumenta w 2024 r. – rząd przygotowuje zmiany

Zasady rozliczania prosumenta ulegają zmianie. Jak wynika z projektu opublikowanego w wykazie prac legislacyjnych rządu, od 1 lipca, prosumenci będę mieli możliwość wyboru, czy chcą być rozliczani w oparciu o net-billing na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej, czy też w oparciu o cenę godzinową. W przypadku drugiej wyboru drugiej opcji otrzymają bonus.

Projekt przygotowywany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma być zatwierdzony najpóźniej do końca drugiego kwartału tego roku. Jego treść skupia się na czterech płaszczyznach, które mają zapewnić efektywniejszy rozwój OZE w naszym kraju. Są to:

• zmiany w zasadach rozliczeń w systemie net-billing,
• przyspieszenie procedur wydawania zezwoleń w obszarze odnawialnych źródeł energii,
• wprowadzenie zmian porządkujących w związku z wejściem w życie CSIRE (Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii)
• zagwarantowanie zgodności prawa polskiego z prawem unijnym.

Sposoby rozliczania fotowoltaiki

Dla przypomnienia – czym jest net-billing? W tym modelu prosument sprzedaje nadwyżki wyprodukowanej energii, ale co istotne, nie otrzymuje bezpośrednio pieniędzy za sprzedaż.  Środki trafiają na specjalne konto prosumenckie, z którego, w razie potrzeby może on dokonać zakupu energii, np. w okresie zimowym lub nocą, gdy instalacja nie generuje prądu lub jego produkcja nie pokrywa całkowicie zapotrzebowania. Net – billing zastąpił  net – metering. W poprzednim systemie, opartym na opustach, za każdy 1 kW energii, który prosument dostarczył do sieci, mógł pobrać 0,8 kW lub 0,7 kW ( w przypadku większych instalacji).

Jakie zmiany planują rządzący?

Jak czytamy na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska na mocy obowiązującej ustawy o OZE, energia będzie rozliczana zgodnie z rynkową miesięczną ceną energii elektrycznej, ustalaną dla każdego miesiąca kalendarzowego, do końca czerwca 2024 r. Od 1 lipca 2024 r. wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, będzie określana na podstawie ceny giełdowej godzinowej na rynkach w dniu następnym.

Ustawodawca stwierdził jednak, że taki model może wpłynąć na zmniejszenie opłacalności instalacji PV. Wobec powyższego, w projektowanych zmianach w przepisach, po 1 lipca 2024 r. zostanie zachowana możliwość rozliczania się w net-billingu na podstawie rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej. Jednocześnie prosumentom będzie udostępniona opcja zmiany sposobu rozliczania na tą, opartą o rynkową godzinową cenę energii elektrycznej. Aby to zrobić, będą musieli złożyć stosowne oświadczenie u swojego dostawcy.

„Zachętą do zmiany systemu rozliczenia będzie możliwość zwiększenia wartości zwrotu niewykorzystanych przez prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy (tzw. nadpłaty) do 30 proc.” – czytamy w projekcie zmian. Ci prosumenci, którzy wybiorą dotychczasowy sposób rozliczeń i zostaną przy cenach miesięcznych, wysokość nadpłaty nie ulegnie zmianie i wyniesie jak dotychczas 20 procent wartości energii wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Przyspieszenie procedur wydawania zezwoleń dla OZE

Krótsze terminy wydania decyzji to kolejna zmiana, jaką przyniesie nowelizacja. Procedury dla instalacji i projektów związanych z wybranymi źródłami energii odnawialnej mają być znacznie skrócone. Wymienić tutaj należy w szczególności:

• montaż paneli fotowoltaicznych na dachach budynków oraz budowa magazynów energii, pomp ciepła i innych urządzeń niezbędnych do przyłączenia do sieci instalacji OZE,
• prace związane z remontem, odbudową, przebudową, nadbudową lub rozbudową instalacji OZE.

Zmiany te obejmą procedury związane z:

• decyzjami o pozwoleniu na budowę,
• warunkami przyłączenia do sieci elektroenergetycznej i ciepłowniczej,
• koncesjami na wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła,
• decyzjami dotyczącymi środowiskowych uwarunkowań,
• wpisem do rejestru wytwórców działających w małych instalacjach.

Nowela ma także dostosować polskie prawo do unijnych przepisów, takich jak wytyczne CEEAG dotyczące pomocy państwa na rzecz ochrony klimatu i środowiska, oraz cele związane z energią. W ramach tych modyfikacji nastąpi aktualizacja listy sektorów uprawnionych do ulg dla odbiorców energochłonnych, zgodnie z katalogiem określonym w CEEAG.

Opłata wyrównawcza oraz ulgi dla przedsiębiorstw

Planowane zmiany obejmują również wprowadzenie dwóch poziomów ulg. Pierwszy dotyczy przedsiębiorstw w sektorach szczególnie narażonych na ryzyko ucieczki emisji wynoszące 85% obowiązku. Drugi - dla firm, gdzie ryzyko ucieczki emisji jest 10 procent niższe. Kryterium kwalifikacji przedsiębiorstw jako odbiorców przemysłowych, z minimalnym progiem 3% energochłonności, pozostanie bez zmian.

Nowe regulacje przewidują również wprowadzenie opłaty wyrównawczej, którą będą zobowiązani płacić odbiorcy energochłonni korzystający z ulg. Co ważne, proponowane zmiany wyeliminują wsparcie dla energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii produkowanej w spalarniach odpadów, z wyjątkiem wysokosprawnej kogeneracji. Ponadto, nie przewiduje się udzielania pomocy na realizację nowych projektów kogeneracji opalanych węglem.

Nowe regulacje zgodnie z GBER i CSIRE

Projektowane przepisy będą dostosowane do rozporządzenia unijnego GBER, w szczególności zmieniając progi wsparcia dla instalacji OZE o maksymalnej mocy zainstalowanej do 400 kW, stosując się do programów wsparcia FiT/FiP.

Z wykazu dowiadujemy się również, iż z powodu konieczności funkcjonowania prosumentów wirtualnych, zgodnie z Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii (CSIRE), przesunięto wejście w życie przepisów dotyczących tego rodzaju prosumentów na 2 lipca 2025 r. Analogiczna zmiana ma zostać wprowadzona do art. 6g ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.